Flat top griddle seasoning hoe vaak herhalen tips
Je staat in de tuin, de geur van gebakken uien hangt in de lucht, en je gloednieuwe flat top griddle wacht op zijn allereerste maaltijd. Maar eerst: seasoning.
Dat magische laagje dat je bakplaat omtovert tot een klevend, krokant paradijs. Hoe vaak moet je dat ding nou eigenlijk inbranden? Is één keer genoeg? Of moet je elke week in de weer met olie? Laten we dat even rustig uitzoeken, zonder ingewikkelde verhalen.
Waarom seasoning echt niet optioneel is
Voor je begint met tellen hoe vaak je moet inbranden, even dit: seasoning is niet zomaar een laagje dat je erop smeert.
Het is een chemische reactie. Je verhit olie tot het polymeriseert, waardoor het vastgroeit aan het metaal. Het resultaat?
Een natuurlijke antiaanbaklaag die steeds beter wordt naarmate je hem vaker gebruikt. Zonder seasoning roest je plaat sneller dan je denkt, vooral bij buiten koken. Lucht en vocht zijn de vijanden van staal. Een goed ingebrande bakplaat beschermt het materiaal.
Bovendien smaakt het eten beter. Die eerste pannenkoek zonder goede seasoning?
Die plakt als een malle en smaakt metaalachtig. Zonde van je mooie Blackstone of Kamado Joe griddle. Denk aan je plancha of teppanyaki thuis als een gietijzeren pan.
Je zou een gietijzeren pan ook niet zonder seasoning gebruiken. Het principe is identiek, alleen het formaat is groter. Dus, voordat je gas geeft, zorg je dat je basis op orde is.
Hoe vaak moet je inbranden? De gouden regels
Hier komt het antwoord waar je op zat te wachten: hoe vaak seasoning herhalen? Het hangt af van de fase waarin je zit.
- De eerste keer (De basis): Dit is de belangrijkste. Je moet je nieuwe flat top griddle minimaal 3 tot 5 keer inbranden voordat je echt gaat koken. Doe dit niet gehaast. Neem de tijd, smeer dun laagje olie erop, verhit tot het rookt, laat afkoelen, en herhaal.
- Na elk gebruik (Onderhoud): Maak je plaat schoon met een staalschraper terwijl hij nog warm is. Spoel af met water (ja, mag best), verhit droog, en smeer een héél dun laagje olie over de hete plaat totdat deze licht begint te roken. Zet het gas uit en laat afkoelen. Dit duurt maar 2 minuten, maar houdt je seasoning perfect.
- De grote schoonmaak (Herstel): Als je eten begint te plakken of je ziet roestplekjes, dan moet je opnieuw beginnen. Schuur de plekken weg met staalwol, maak schoon, en herhaal de eerste stap (3x inbranden).
Een veelgemaakte fout is te veel olie gebruiken. Je wilt een laagje dat je met je vinger niet meer kunt zien. Te veel olie levert een plakkerige, kleverige boel op die je er na een uur nog moet afschrapen. Dun is dus het toverwoord.
De juiste olie kiezen voor je griddle
Niet alle olie is geschikt voor inbranden. Je hebt een olie nodig met een hoog rookpunt.
Als je een olie gebruikt die al rookt voordat het polymerisatieproces begint, krijg je een gore, aanbakende laag. Voor je flat top griddle of bakplaat buiten zijn dit de beste opties: Gebruik geen olijfolie voor het inbranden. Het rookpunt is te laag.
- Groentenolie (Zonnebloem- of koolzaadolie): De klassieker. Goedkoop, hoge rookpunt (rond de 230°C), en werkt perfect. Gebruik dit voor de eerste laagjes.
- Avocado-olie: Duurder, maar heeft het hoogste rookpunt (tot 270°C). Ideaal als je in de zomer staat te koken en het erg heet is.
- Smithey of Lodge Seasoning Spray: Speciale sprays die je direct op de hete plaat kunt spuiten. Handig voor onderhoud, maar voor de eerste laag werkt vloeibare olie met een doekje beter.
Je krijgt dan een bittere smaak en een rokerige boel zonder goede laag.
Kokosolie is ook geen goede keuze. Hou het simpel: een fles zonnebloemolie is je beste vriend.
Stappenplan: De perfecte eerste seasoning
Oké, je hebt je Blackstone griddle of plancha staan. Volg deze stappen voor een ijzersterke basis.
- Schoonmaken: Was de plaat met warm water en afwasmiddel om fabrieksresten en vet te verwijderen. Droog direct goed af, want roest is je vijand.
- Verhitten: Zet alle branders op laag. Laat de plaat langzaam opwarmen tot deze heet is, maar nog niet gloeiend.
- Olie aanbrengen: Giet een scheutje zonnebloemolie op de plaat (ongeveer 30 ml per sectie). Vet het uit met keukenpapier of een speciale olieroller. Zorg dat de hele plaat glimt, maar niet druipt.
- Laat het roken: Zet de branders hoger. De olie gaat nu roken. Laat het 5 tot 10 minuten roken totdat de rook wegtrekt en de plaat er weer droog uitziet.
- Afkoelen en herhalen: Laat de griddle afkoelen tot kamertemperatuur. Herhaal stap 3 en 4 minimaal 3 tot 5 keer.
Je ziet de plaat verkleuren. Eerst fel oranje, dan donkerbruin, en uiteindelijk diep zwart. Dat zwart is wat je wilt. Dat is het polymerisatieproces dat zijn werk doet.
Specifieke tips per type bakplaat
Niet elke griddle is hetzelfde. Een gas griddle heeft andere behoeften dan een teppanyaki plaat op je aanrecht.
Blackstone Griddle (Buiten): Deze hebben vaak een groter oppervlak. Vergeet de hoeken niet! Bij een Blackstone gebruik je vaak de fles olie met een sponsje.
Zorg dat je de eerste keer de zijkanten meeneemt. De warmteverdeling is soms minder gelijkmatig dan bij een Kamado, dus draai de plaat om de paar minuten om.
Teppanyaki Thuis (Aanrecht): Deze zijn vaak gemaakt van RVS of plaatstaal. Ze zijn gevoeliger voor hitte. Gebruik hier geen extreem hoge vlammen tijdens het inbranden. Doe het langzaam. Als je te snel gaat, krijg je blauwe vlekken (verkleuring) die moeilijk weg te poetsen zijn.
Kamado Joe Grillplaat Gas / Houtskool: Deze platen zijn vaak zwaar en massief. Ze houden de warmte vast.
Laat ze langzaam afkoelen na het inbranden. Snel afkoelen met water kan het materiaal laten krimpen en barsten. Neem de tijd, ook na het koken.
Vergelijking: 3 Populaire Flat Top Griddles
Om je een idee te geven welke plaat het beste is voor jouw seasoning avontuur, hebben we drie opties op een rij gezet. Dit is de koning van de buitenkeukens.
1. Blackstone 36" Culinary Gas Griddle (€450 - €550)
Deze gas griddle heeft 4 branders en een enorm kookoppervlak. Perfect voor grote groepen.
Voordelen: Extreem veel ruimte, goede warmteverdeling, community is mega (genoeg tips online). Het inbranden gaat snel door de krachtige branders. Nadelen: Roestgevoelig als je hem niet goed onderhoudt. De basis is staal, dus seasoning is essentieel. Niet draagbaar.
Een hybride tussen een kamado en een griddle. Je kunt hem als grill en als bakplaat gebruiken. Voordelen: Digitale bediening, houdt warmte perfect vast (dus zuinig met gas), keramische buitenkant. Vergeet niet je bakplaat buiten goed te beschermen.
2. Kamado Joe Konnected Joe (€1200 - €1400)
De grillplaat gas functie is top, al moet je opletten of de flat top griddle ongelijk opwarmt. Nadelen: Prijskaartje is fors. Het oppervlak is kleiner dan een Blackstone 36". Inbranden duurt iets langer omdat de warmte anders verdeeld is. Een betaalbare optie voor op tafel of in de tuin.
Ideaal voor de beginner die wil proeven van het teppanyaki gebeuren. Voordelen: Spotgoedkoop, lichtgewicht, vaak voorzien van een antiaanbaklaag (dus minder seasoning werk nodig, maar wel gevoelig voor krassen).
Nadelen: Minder robuust. De warmte is vaak alleen aan de onderkant en niet zo gelijkmatig. Gaat minder lang mee dan een stalen plaat.
3. Princess Flavourstone Plancha (€80 - €120)
De vergelijking: Welke kies je?
Als je echt serieus bent over het buiten koken en het maken van smashburgers of grote lappen vlees, dan is de Blackstone de winnaar.
De prijs-kwaliteit is onklopbaar. De seasoning laag die je opbouwt wordt na elk gebruik beter. Je investeert tijd, maar krijgt een perfecte bakplaat terug.
De Kammed Joe is voor de liefhebber die alles wil. Wil je de smaak van houtskool, maar het gemak van gas?
Dan is dit je ding. Maar qua pure bakplaat ervaring (ruimte en snelheid) wint de Blackstone het.
De Princess is leuk voor een vakantiehuisje of als je af en toe buiten eet. Maar wil je elke week bakken? Dan ben je snel geneigd om te upgraden. De coating gaat sneller slijten dan dat je een eigen laag opbouwt op een stalen plaat.
Aanbeveling per budget en gebruik
Je geld hangt af van wat je wilt doen. We maken het makkelijk voor je.
Budget (€50 - €150): Kies voor een Princess Plancha of een goedkope Carbon Steel bakplaat van Action of Lidl. Gebruik deze om te oefenen met seasoning.
Als je de smaak te pakken hebt, verkoop je hem weer en investeer je in beter. Mid-Range (€200 - €500): Hier vind je Blackstone modellen van 17 inch of 22 inch. Perfect voor een gezin van 4. Deze zijn groot genoeg voor een teppanyaki thuis ervaring, maar nog redelijk compact. Ze zijn gemaakt van staal en gaan jaren mee als je ze season.
Premium (€800+): Ga voor de Blackstone 36" of een Large Teppanyaki plaat van RVS (merken zoals Everdure of Weber).
Deze zijn een investering voor het leven. Het inbranden kost meer tijd, maar het resultaat is een professionele keuken in je tuin.
Waar kun je het beste kopen?
Voor de echte niche merken zoals Blackstone zit je vaak goed bij gespecialiseerde webshops of grote tuincentra.
In Nederland en België is de keuze beperkt in fysieke winkels, dus online is je beste vriend. Bol.com: Hier vind je de meeste Princess modellen en soms de kleinere Blackstones. Snel in huis, makkelijk retourneren. Specialistische BBQ winkels: Denk aan BBQoutlet, Kamado Express, of The Fire Station. Hier vind je de echte Blackstone griddles (soms via import) en de Kamado Joe. Het voordeel is dat ze vaak accessoires hebben zoals speciale olierollers en griddle covers.
Grote bouwmarkten (Gamma, Praxis): Soms hebben ze buitenkeukens, maar zelden de echte flat top griddles waarop je ook veilig met kinderen kunt koken. Check online wel, want hun voorraad wisselt snel.
Als je eenmaal je griddle hebt, vergeet dan niet meteen een goede grillplaat reiniger en olieroller mee te bestellen.
Dat maakt het seasoning proces een stuk makkelijker. Denk ook alvast na over je bakplaat buiten beschermen tegen het weer.
Conclusie
Hoe vaak seasoning herhalen? Voor de eerste keer: 3 tot 5 keer.
Daarna: na elk gebruik, maar dan alleen een dun laagje onderhoud. Zie het niet als een klus, maar als onderdeel van het koken. Het maakt je eten lekkerder en je apparaat gaat langer mee.
Of je nu gaat voor een simpele teppanyaki plaat of een enorme Blackstone, de principes zijn hetzelfde.
Blijf uit de buurt van water na het koken (behalve om schoon te maken en direct drogen), gebruik de juiste olie, en wees geduldig. Binnen een paar weken heb je een bakplaat waar je jaren plezier van hebt. Dus, pak die fles zonnebloemolie en begin vandaag nog. Je eten zal je dankbaar zijn.